خط‌کش محاسبه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نمونه‌ای از خط کش محاسبهٔ دانش آموزی ۱۰ اینچی (خط کش ساده و وثابت و دقیق N902-T).

خط‌کش محاسبه یک رایانهٔ قیاسی مکانیکی است.[۱][۲][۳][۴][۵] خط کش محاسبه در اصل برای ضرب و تقسیم، و همچنین توابعی مانند ریشهٔ Nام، لگاریتم و مثلثات استفاده می‌شود، و معمولاً برای جمع و تفریق از آن استفاده نمی‌شود. گرچه در اسم و خصوصیات مشابه خط کش استاندارد است، ولی معمولاً از آن برای اندازه گیری طول یا کشیدن خط راست استفاده نمی‌شود. البته امروزه روشهایی برای محاسبهٔ ذهنی اکثر این محاسبات (مانند لگاریتم و ضزب و جمع و تفریق و ریشه دوم و مثلثات) تا چندین رقم بعد از اعشار و سریع تر از یک ماشین حساب ساده و دقیق ابداع شده است.[۶] علی بیات موحد یکی از سردمداران این محاسبات در ایران است.[۷]

نخستین بار خط کش محاسبه در انواع خطی و مدور از چوب و استانداردهای مختلف ساخته شد. در ابتدااستفاده از ان محدود به هوانوردی یا امور مالی بود.

ویلیام اوترد و دیگران خط کش محاسبه را در قرن ۱۷ بر مبنای کارهای جان نپرریاضی دان انگلیسی در محاسبهٔ لگاریتمهای اعشاری ونپرین مورد استفاده قرار دادند ولذا کاربرد ان در محاسبات ریاضی ومهندسی رواج یا فت.باتوسعه صنعت استخراج نفت واکتشاف انواع پلیمرها وپلی استرهادرساخت این خط کشهابه جای چوب از پلاستیک استفاده گردید.دوکارخانه تولید ابزار مهندسی از قبیل :انواع شابلون-قلم های ترسیم نقشه(راپیدوگراف)-خط کش محاسبه در کشور المان به نامهای: Faber castell وRotringاز ۱۹۴۵ تا کنون مرغوب ترین وبزرگترین تولیدکنندگان این محصولات بوده اند.بطور مختصر خط کش محاسبه از سه خط کش افقی که براساس سیستم متریک ولگاریتمیک مدرج شده اند تشکیل یافته است.این سه خط کش در داخل یک چهارچوب یا قاب بهم متصل شده اندو دو بخش بالا وپایین ثابت وفقط خط کش میانی بصورت کشویی می‌تواند در شیار های دو خط کش بالا وپایین به چپ وراست حرکت کند.یک نشانه گر کوچک ومتحرک نیز روی ان قرار دارد. برای خواندن نتیجه چهار عمل اصلی یا لگاریتم یک عدد صفر خط کش وسط روی یکی از اعداد مورد محاسبه قرار گرفته وبا جا بجایی تار نشانه گر روی صفر عددزیر تار از خط کش ثابت بالایی خوانده می شود.البته کار با این خط کش نیاز به تمرین دارد ودر این جا بصورت بسیار کلی ومختصر اشاره گردید.در پشت قاب محافظ کارخانه از فضا استفاده کرده و یک چرتکه برای محاسبات مالی تعبیه نموده است.اعداد بر صفحات ظریف الو مینیومی متحرک نقش بسته اند واز یک میله که سوزنی در سر ان نصب شده است برای جا به جایی انها بصورت چرتکه های عمودی سنتی استفاده می شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. به جزوات درسی ونشریات دانشکده های فنی (کتابخانه)تهران وتبریز مراجعه گردد.
  2. به کاتالوگ کارخانه های یاد شده در متن بالا مراجعه نمایید.

منابع[ویرایش]

  1. Roger R. Flynn (June 2002). علوم رایانه 1. Macmillan. p. 175. ISBN 978-0-02-865567-3. Retrieved 30 March 2013. خط کش محاسبه یک رایانهٔ قیاسی مکانیکی است.... 
  2. Eric G. Swedin; David L. Ferro (24 October 2007). رایانه‌ها: داستان زندگی یک فناوری. JHU Press. p. 26. ISBN 978-0-8018-8774-1. Retrieved 30 March 2013. سایر رایانه‌های قیاسی مکانیکی شامل خط کش محاسبه، تحلیلگر معادلات دیفرانسیل ساخته شده توسط ونیوار ای. بوش (1890-1974) در ... 
  3. Peter Grego (2009). Astronomical cybersketching. Springer. p. 12. ISBN 978-0-387-85351-2. Retrieved 30 مارس 2013. تصور این که بسیاری از محاسبات ریاضی که منجر به رفتن انسان به ماه (در دهه 1960) یا مدار زمین شده با استفاده از یک رایانهٔ قیاسی مکانیکی ساده و بی تکلف (خط کش محاسبه) انجام شده است, تعجب برانگیز است.  Check date values in: |accessdate= (help)
  4. Ernst Bleuler; Robert Ozias Haxby (21 سپتامبر 2011). روش‌های الکترونیکی. اخبار دانشگاهی. p. 638. ISBN 978-0-08-085975-0. Retrieved 30 مارس 2013. به عنوان مثال، خط کش محاسبه نوعی رایانه قیاسی است,  Check date values in: |date=, |accessdate= (help)
  5. هری هندرسون (1 ژانویه 2009). دایره المعرف علوم رایانه و فناوری، , نسخه تجدید نظر شده. Infobase Publishing. p. 13. ISBN 978-1-4381-1003-5. Retrieved 30 March 2013. یک رایانه قیاسی دیگر، خط کش محاسبه، همراه دائمی دانشمندان، مهندسان، و دانش آموزان بود تا وقتی که جایگزین شد ... نسبت‌های لگاریتمی، اجازهٔ ضرب، تقسیم، استخراج ریشه‌ها و گاهی محاسبهٔ توابع مثلثاتی را سرعت می‌داد.  Check date values in: |date= (help)
  6. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8910200006
  7. http://www.movahhed.org/en/main/index.php?page=60